Prof. Dr. Şakir Gözütok
  19-07-2019 21:56:00

Hayat Dediğin Mana Yüklüdür

“Hayat düşünen için bir komedidir, hisseden için trajedi” der Horace Walpole. Hayat, unutulmayan anların saklandığı yaldızlı bir çerçevedir; en nadide hatıraların mahzenidir. Papatyalarla fal açılmaz, zira iki şık arasına sıkıştırır şansınızı; oysa hayat çok bilinmeyenli bir denklemdir. Hayatı çözdük dediğimiz yerde, yeni düğümler attığımızı farketmeyiz. Ama hayat, bazen ters zamanda uğrar bize; dilimiz tutulunca konuşmak isteriz, açılınca da susmak. İddialı oluruz çoğu zaman; hayatı yazmaya karar veririz, bir de bakarız ki yazılmışız.

 

Aslında ortaya koyduğumuz gayret ve çaba, hayatımızın haritasını çizer. Beyazıd-ı Bestami, ‘tebdili mekânda hayır vardır’ der. Her hareket ve herbir eylem, yeni bir oluşumun müjdecisidir. Anlatıldığına göre Oğuz Kağan, hayatında dört kez atından iner: İkisinde evlenmek için, diğer ikisinde ise toy vermek için. At üstünde olmak, hayatın sürekli aktif bir serüven olmasına işarettir, attan inmel durağanlığı ifade eder; o da zaruret halidir. Hayatın bir çizgide ilerlemek olduğunu ifade etmek için: “İki günü eşit olan, ziyandadır” denilmiştir. Zararı kâra; faydasızı hayra çevirmek için daima çabalamak gerek. Elbette bu çabanın önünü iman ve ilim feneri aydınlatmalı.

 

Hayat, şahsiyetli bir duruşun ifadesidir aynı zamanda. Fransız filozof Alain, “Şahsiyet, hayatı meziyet haline getirir” der. Durduğumuz yer, gördüğümüz yerdir, yani perspektifimizi belirler. Herkes hayatı kendi penceresinden seyretmiştir. Cemil Meriç: “Hayat bir sfenksler ormanı. Her adımda bir istifham kaldırır başını” der ve devam eder: “Eski toplumlar, hayatın sırlarını mitoslarla aydınlatmış; çağdaş insanın hırsız feneri: ideoloji.” Doğrudur, ideoloji ve sığ bilgi, fikri yozlaştırdığı gibi hayatı da anlamsızlaştırır. Günümüz, sırların döküldüğü, hayatın manasını yitirdiği bir dönemi andırıyor. Halbuki hayata kıymet kattığımız zaman, hayatın kendisi de yolumuzu çizer.

 

Hayatı anlamlı kılan en önemli şey iradedir, yani niyet. Bu hakikati ifade etmek üzere iki cihan Peygamberi (s.a.v.): “Ameller niyetlere göredir”  buyurmuştur. İnsan iradesini yerinde kullandığında, olağanüstü işler başarabilir. Gandhi’nin sessiz direnişi, insan iradesinin muazzam orduları, top ve tüfeği dize getirebileceğinin ispatıdır. O halde irademize başkalarının ipotek koymalarına asla müsaade etmemeliyiz.

 

Başkalarının irademize, duygularımıza ve düşüncelerimize musallat olmadığı, özgür ve kardeşçe yaşadığımız bir hayat idealimizdir. Güneş, her gün aynı renk ve canlılıkta doğar; onun günlere göre rengi değişmediği gibi, insanlara göre de canlılığından da bir şey esirgemez. Aynı güneşin altında yan yana, gönül gönüle yaşamayı başaramadık bir türlü. Bunu başarmak veya en azından bu uğurda çabalamak, insan olmanın gereğidir.

 

Hayat, bazılarına saraylar bahşeder; bazılarına da mezbelelikleri. Bir kesimin mütekebbir ve mütehakkim duruşları, köşklerinin yüksekliğindendir. Bu yükseklik, tutundukları mevkinin marifetidir, ruhlarının değil. Tavus kuşunun güzel gösteren süslü kanatlarıdır, boynunda mücevherler taşımaz; oysa çarpık yürüyüşü gururunu kırmaktadır. Bu yüzden Montaigne, ““Tavus kuşuna haddini bildiren ayaklarıdır” der. Yani her nefsin mükemmel olmadığı, kusurunu farkında olan bireyler olmamızı hatırlatır tavus kuşu. Benlik davası gütmemek gerek, zira bunda şirke giden bir yol vardır. O halde müstekbir ve mütekebbirler, farkında olmasalar da ilahlık taslayanlardır.

 

Friedrich Nietzsche, enaniyetin zirvesinde dolaşıyordu, bu yüzden şunları söyler: “Kartalların beni görmesi için çok daha yükseğe çıkmaları lazım.” Kendisinin sandığı kadar yüce bir şahsiyet olmadığını fark ettiği için zihnî çöküntü yaşamış olmalı, zira delilikle ömrünü sonlandırdı. ABD’de yapılan bir araştırmada da, CEO’ların yüzde 25’inin emekli olduktan sonraki bir yıl içinde öldükleri tespit edilmiştir. “Narsistik Yaralanma” denilen yıkımı yaşayan bu şahıslar, benliklerine değer verilmediğinden çöküntüye düşmekteler. Demek ki, kendisini büyük gören kimse önce kalbini öldürür, sonra kendini.

Zavallı İskender Fahrettin (Sertel), hep meşhur olmak ve unutulmamak uğruna hayatını geçirmişti. Peyami Safa, onun için “bilinmeyen değil, hiç tanınmayan bir yazardır” der. Kabristanlar, meşhur olmak ve üstün kabul görmek isteyen nice isimsizleri barındırır.

 

Her haykırışımız ve ifademiz, benliğimizin ve kibrimizin ifadesi değildir elbette. Duygu ve düşüncelerimizi usulca dile getirmek de bir meziyettir. Çünkü duygularını yeterince dile getiremeyenler, psikologlara göre “alexithymia” hastalığına sahiptirler. Aleksimistlerin, iyi hiçbir şeyi hissetmedikleri söylenemez ama duygularını adlandıramaz ve kelimelere de dökemezler. Hisleri ifade edememek, onları kendine mal edememek demektir. Demek ki, bazen konuşmak da sağlıklı bir ruh haline işarettir. Ama konuşmak demek, doğru ve hayırlı olanı dile getirmek demektir. Bunun için “Ya hayır konuş, ya sus” buyurulmuştur. Çünkü konuşmak da bir sanattır; sırf konuşmuş olmak için konuşmak gevezeliktir. Boş konuşmaktansa susmak daha hayırlıdır. Onun için hakikat Peygamber’i (s.a.v.): “Susan kurtulmuştur” buyurmuştur. Kim salim bir kalp ve hak ile yanlışı ayıran aklı birleştirirse, ağzından hikmet damlaları dökülür.

 

Hayattan ders almak için hep başkalarının hayat hikâyelerini okuyoruz. Sıkılan, işkence gören, hastalanan, çarmıha gerilen ve ölen hep onlardır. Ölüm daima uzağımızdadır. Bir gün kendi hikâyemizi okuyabilecek miyiz? Aslında biz varken, hikâyemiz de vardı ve hep okunmayı bekledi. Bizden sonra okunsa da, ders alınsa da, bize fayda vermeyecek. Her akşam kendi masalımızı okuyup uykuya dalsak, ne güzel olur.

  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 1 1 0 0 3 0 3 +3
2 Yeni Malatyaspor 1 1 0 0 3 0 3 +3
3 Yukatel Denizlispor 1 1 0 0 2 0 3 +2
4 Alanyaspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
5 Antalyaspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
6 Çaykur Rizespor 1 1 0 0 1 0 3 +1
7 Kasımpaşa 1 0 0 1 1 1 1 0
8 Trabzonspor 1 0 0 1 1 1 1 0
9 Konyaspor 1 0 0 1 0 0 1 0
10 MKE Ankaragücü 1 0 0 1 0 0 1 0
11 Fenerbahçe 0 0 0 0 0 0 0 0
12 Gazişehir Gaziantep 0 0 0 0 0 0 0 0
13 Gençlerbirliği 1 0 1 0 0 1 0 -1
14 Göztepe 1 0 1 0 0 1 0 -1
15 Kayserispor 1 0 1 0 0 1 0 -1
16 Galatasaray 1 0 1 0 0 2 0 -2
17 Beşiktaş 1 0 1 0 0 3 0 -3
18 Medipol Başakşehir 1 0 1 0 0 3 0 -3
Takım O G M B A Y P AV
1 Menemenspor 1 1 0 0 2 0 3 +2
2 Adana Demirspor 1 1 0 0 2 0 3 +2
3 Akhisarspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
4 Fatih Karagümrük 1 1 0 0 3 1 3 +2
5 Hatayspor 1 1 0 0 1 0 3 +1
6 Osmanlıspor FK 1 1 0 0 2 1 3 +1
7 Ümraniyespor 1 1 0 0 3 1 3 +2
8 BB Erzurumspor 1 0 0 1 2 2 1 0
9 İstanbulspor 1 0 0 1 2 2 1 0
10 Adanaspor 1 0 1 0 0 1 0 -1
11 Altay 1 0 1 0 1 3 0 -2
12 Altınordu 1 0 1 0 0 1 0 -1
13 Balıkesirspor 1 0 1 0 0 2 0 -2
14 Boluspor 1 0 1 0 1 2 0 -1
15 Bursaspor 1 0 1 0 1 3 0 -2
16 Keçiörengücü 0 0 0 0 0 0 0 0
17 Giresunspor 1 0 1 0 0 2 0 -2
18 Eskişehirspor 0 0 0 0 0 0 6 0
Takım O G M B A Y P AV
1 Afjet Afyonspor 0 0 0 0 0 0 0 0
2 Amed Sportif 0 0 0 0 0 0 0 0
3 Bak Spor 0 0 0 0 0 0 0 0
4 Gümüşhanespor 0 0 0 0 0 0 0 0
5 Hacettepe Spor 0 0 0 0 0 0 0 0
6 Hekimoğlu Trabzon 0 0 0 0 0 0 0 0
7 İnegölspor 0 0 0 0 0 0 0 0
8 Kırklarelispor 0 0 0 0 0 0 0 0
9 Manisa BBSK 0 0 0 0 0 0 0 0
10 Pendikspor 0 0 0 0 0 0 0 0
11 Samsunspor 0 0 0 0 0 0 0 0
12 Sancaktepe Bld 0 0 0 0 0 0 0 0
13 Sarıyer 0 0 0 0 0 0 0 0
14 Tarsus İdman Yurdu 0 0 0 0 0 0 0 0
15 Yeni Çorumspor 0 0 0 0 0 0 0 0
16 Zonguldak Kömürspor 0 0 0 0 0 0 0 0
17 1922 Konyaspor 0 0 0 0 0 0 0 0
18 Şanlıurfaspor 0 0 0 0 0 0 6 0
Takım O G M B A Y P AV
1 Artvin Hopaspor 0 0 0 0 0 0 0 0
2 Buca FK 0 0 0 0 0 0 0 0
3 Çankaya FK 0 0 0 0 0 0 0 0
4 Çatalcaspor 0 0 0 0 0 0 0 0
5 Düzcespor 0 0 0 0 0 0 0 0
6 Erzin Spor Kulübü 0 0 0 0 0 0 0 0
7 Karaköprü Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0 0
8 Kızılcabölükspor 0 0 0 0 0 0 0 0
9 Serik Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0 0
10 Silivrispor 0 0 0 0 0 0 0 0
11 Sultanbeyli Bld. 0 0 0 0 0 0 0 0
12 Şile Yıldızspor 0 0 0 0 0 0 0 0
13 Tokatspor 0 0 0 0 0 0 0 0
14 Yeni Orduspor 0 0 0 0 0 0 0 0
15 Yomraspor 0 0 0 0 0 0 0 0
16 24 Erzincanspor 0 0 0 0 0 0 0 0
17 68 Aksaray Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0 0
18 Manisaspor 0 0 0 0 0 0 6 0
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/08/2019 Fenerbahçe vs Gazişehir Gaziantep
 23/08/2019 Beşiktaş vs Göztepe
 24/08/2019 MKE Ankaragücü vs Kayserispor
 24/08/2019 Alanyaspor vs Kasımpaşa
 24/08/2019 Medipol Başakşehir vs Fenerbahçe
 25/08/2019 Çaykur Rizespor vs Sivasspor
 25/08/2019 Trabzonspor vs Yeni Malatyaspor
 25/08/2019 Antalyaspor vs Yukatel Denizlispor
 25/08/2019 Galatasaray vs Konyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/08/2019 Eskişehirspor vs Keçiörengücü
 23/08/2019 Boluspor vs Adana Demirspor
 24/08/2019 Keçiörengücü vs Osmanlıspor FK
 24/08/2019 Altınordu vs Fatih Karagümrük
 24/08/2019 Balıkesirspor vs BB Erzurumspor
 25/08/2019 Ümraniyespor vs Giresunspor
 25/08/2019 Menemenspor vs Hatayspor
 25/08/2019 Adanaspor vs Eskişehirspor
 25/08/2019 Bursaspor vs Akhisarspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 31/08/2019 Etimesgut Belediyespor vs Niğde Anadolu FK
 01/09/2019 Bayburt İÖİ vs Elazığspor
 01/09/2019 Sivas Belediyespor vs Kardemir Karabükspor
 01/09/2019 Van BBSK vs Bandırmaspor
 01/09/2019 Ankara Demirspor vs Bodrumspor
 01/09/2019 Kastamonuspor 1966 vs Tuzlaspor
 01/09/2019 Eyüpspor vs Kırşehir Belediyespor
 01/09/2019 Utaş Uşakspor vs Kahramanmaraşspor
 01/09/2019 Sakaryaspor vs Ergene Velimeşe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 31/08/2019 Silivrispor vs Erzin Spor
 31/08/2019 Sultanbeyli Bld. vs Manisaspor
 01/09/2019 Artvin Hopaspor vs Yomraspor
 01/09/2019 Karaköprü Belediyespor vs Şile Yıldızspor
 01/09/2019 Yeni Orduspor vs 68 Aksaray Belediyespor
 01/09/2019 Düzcespor vs Kızılcabölükspor
 01/09/2019 Serik Belediyespor vs 24 Erzincanspor
 01/09/2019 Tokatspor vs Çatalcaspor
 01/09/2019 Buca FK vs Çankaya FK
HABER ARŞİVİ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI