Urartucaya 57 yıldır bekçilik yapıyor

Emekli olmasına rağmen 14 yıldır kalede kalmaya devam eden ve ömrünü adeta buraya adayan Kuşman, bölgeye gelen yerli ve yabancı turistlere de Urarartu alfabesini anlatıp, Urartuca yazdığı tablet ve kolyeleri satarak geçimini sağlıyor.
 Tarih: 09-10-2019 14:00:00
Urartucaya 57 yıldır bekçilik yapıyor

12 kişiden biri 

VAN'ın Gürpınar İlçesindeki Urartu dönemine ait Çavuştepe Kalesi’nin 57 yıllık bekçisi ve dünyada Urartuca’yı bilen az sayıda insandan biri olan Mehmet Kuşman (80) bu dili yaşatmak için çabalıyor. Dünyada bu dili bilen 12 kişiden biri olan Kuşman, dilin unutulmaması için Urartuca’yı en büyük oğluna da öğrettiğini, dilin yaşatılmasının çok önemli olduğunu belirtti.

 

Urartuca bilen kale bekçisi 57 yıldır görevde


Gürpınar İlçesine 10 kilometre uzaklıkta bulunan Van- Hakkari Karayolu'nun güney tarafında bulunan Urartulara ait Çavuştepe Kalesi'nde 43'ü kadrolu olmak üzere toplam 57 yıldır bekçilik yapan Mehmet Kuşman, Türkiye'de Urartucayı bilen 7, dünyada ise 12 kişiden biri olduğunu söyledi. Kuşman, bu dili bölgeye kazı çalışması için gelen hocalardan ve onların verdiği kitaplar ile Suriye ve Irak'tan aldığı yayınlardan öğrendiğini belirtti. 

57 YILDIR BU KALEDE BEKÇİLİK YAPIYORUM


Urartucayı öğrenmek için büyük çaba gösterdiğini anlatan Kuşman, "Önce buradaki kazılarda levhaların üzerindeki yazıların ne anlama geldiğini anlamaya çalıştım. Daha sonra Van Kalesi'ndeki kitabeleri bir deftere yazdım. Ardından da İran, Irak ve Suriye'ye giderek Ururtuca yazılan kitabeleri tek tek not ettim. Onları gelip çalıştım. Yaklaşık 3 yıl içinde alfabeyi oluşturdum. Daha sonra da dili öğrenip kelimeler kurmaya başladım. Şu anda dünyada Ururtuca'yı bilen 12 kişiden biriyim. Şimdi taş levhalar üzerine Urartuca yazıp süs eşyası olarak satıyorum. Buda benim için ayrıca bir gelir kaynağı oldu. 2005'te emekli oldum. Emekliye ayrıldıktan sonra da burada gönüllü olarak kalmaya devam ettim. Ben 14 yıldır burada gönüllü bekçilik yapıyorum" dedi.



Urartuca bilen 60-65 kişi var

Kuşman, Çavuştepe Kalesi'nin bekçiliği, temizliği ve gelen turistlere tercümanlığını yaptığını anlatarak, "Çok eskilerde Türkiye'de Urartuca bilen 60-65 kişi vardı. Şimdi artık herkes öldü. Beni de sayarsanız bu sayı 7'ye indi. Bundan dolayı Kültür Bakanlığı beni zaman zaman yurtdışına gönderiyor. Ben de artık 80 yaşıma girdim. Burada sabah geldiğim ilk saatlerde kalede çöp temizliği yapıyorum. Daha sonra kalede kaçak kazı yapılıp yapılmadığı konusunda kontroller yaptıktan sonra tezgahıma geçip taş yapıyorum. Buraya gelen turistleri gezdiriyorum. Buranın tarihi ile ilgili bilgiler veriyorum. Urartuca yazdığım yazıları gösteriyorum. Benim yaşımda olanlar hiçbiri çalışmıyor" diye konuştu.

 

-UNUTULMAMASI İÇİN BU DİLİ ÖĞLUMA DA ÖĞRETTİM

Kuşman, bu dilin unutulmaması için oğluna da öğrettiğini söyleyerek, "Oğlum üniversiteyi bitirdi. Şimdi Van'da Sosyal Güvenlik Kurumu'nda şef. Geleceğin Kaymakım adayı. Oğlum bana söz verdi. Kaymakam olduktan sonra Türkiye'nin neresine tayini çıkarsa çıksın en az 10 kişiye Urartuca dilini öğreneceğini bana söyledi. Ben de çok sevindim. Bu konuda talep yok. Van'a gelen her valiye de bu durumu anlattım" dedi.

 

-TARİHİ ESERLERİ YURTDIŞINA SATMAYIN

Vatandaşları tarihi eserler konusunda da uyaran Kuşman, "Vatandaşlarımız buldukları bir eseri müzelere versinler. Yabancılara vermesinler. Yabancılara verdikleri zaman hem kendisi, hem devlet zarar eder. Tarihi eserlerin bizim ülkemizde kalması bizim açımızdan çok iyi bir şey" ifadelerini kullandı.



Samsun'dan Van'a gelen kafileye rehberlik yapan Merve Keçeci ise Urartuca dilini nadir bilen insanlardan biri olan Mehmet Kuşman'ı görmek için Çavuştepe Kalesi'ne geldiklerini söyledi.


Kafilede yer alan Ayça Arslan ise Urartucayı bilen nadir insanlardan biri olan Mehmet Kuşman'ı herkesin gelip ziyaret etmesini isteyerek, "Amcamız 80 yaşına girmesine rağmen Türkiye'de Urartuca dilini bilen nadir insanlardar biri. Bazalt taşından bir çok şekiller yapmış. Tanrı Haldi'nin, karısı Hela'nın bütün hepsinin yazıtlarını hep bazalt taşlarına işlemiş. Kendisi 57 yıldır burada bekçi ve burayı herkese tanıtmaya çalışıyor" dedi.



-KUTU

Gürpınar ilçe merkezine 10 kilometre mesafede bulunan Urartu dönemine ait Çavuştepe Kalesi, II. Sarduri tarafından M.Ö. 764-734 ta-rihleri arasında yaptırılmış. Kurucusuna izafeten kale, Sardur'un şehri anlamında 'Sardurihinili' olarak adlandırılmaktadır. Burası İ.Ü. Edebiyat Fakültesi'nden Prof. Dr. Arif Erzen tarafından 1961-1986 yılları arasında yürütülen kazılar sonucunda ortaya çıkarılmıştır.

 

  Editör: Vandahaber   Kaynak: DHA
  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP
Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER VAN HABER Haberleri
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 21 12 3 6 40 24 42 +16
2 Trabzonspor 20 12 3 5 45 20 41 +25
3 Başakşehir FK 21 11 3 7 40 22 40 +18
4 Alanyaspor 21 11 4 6 41 20 39 +21
5 Galatasaray 21 11 4 6 35 17 39 +18
6 Fenerbahçe 21 11 5 5 40 24 38 +16
7 Beşiktaş 21 11 7 3 34 27 36 +7
8 Göztepe 20 8 6 6 25 22 30 +3
9 Gaziantep FK 21 7 8 6 31 35 27 -4
10 Yeni Malatyaspor 20 6 8 6 34 29 24 +5
11 Denizlispor 21 6 9 6 21 29 24 -8
12 Çaykur Rizespor 20 7 10 3 21 30 24 -9
13 Gençlerbirliği 21 5 10 6 30 39 21 -9
14 Konyaspor 21 4 9 8 16 27 20 -11
15 Antalyaspor 21 4 10 7 20 38 19 -18
16 MKE Ankaragücü 21 3 10 8 18 37 17 -19
17 Kasımpaşa 21 4 13 4 28 46 16 -18
18 Kayserispor 21 2 13 6 21 54 12 -33
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 21 12 3 6 30 17 42 +13
2 BB Erzurumspor 21 11 5 5 24 16 38 +8
3 Bursaspor 21 12 6 3 32 26 36 +6
4 Adana Demirspor 21 9 5 7 38 22 34 +16
5 Altay 21 8 6 7 25 21 31 +4
6 Akhisarspor 21 7 6 8 23 22 29 +1
7 Keçiörengücü 21 7 6 8 16 15 29 +1
8 Menemenspor 21 8 8 5 23 26 29 -3
9 Balıkesirspor 21 7 7 7 21 20 28 +1
10 Fatih Karagümrük 21 7 7 7 26 27 28 -1
11 Ümraniyespor 21 8 9 4 31 33 28 -2
12 Giresunspor 20 7 6 7 23 25 28 -2
13 İstanbulspor 20 5 7 8 29 29 23 0
14 Altınordu 21 5 8 8 22 28 23 -6
15 Adanaspor 21 3 10 8 22 33 17 -11
16 Osmanlıspor FK 21 5 11 5 23 33 17 -10
17 Eskişehirspor 21 7 10 4 28 31 16 -3
18 Boluspor 21 2 10 9 18 30 15 -12
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 22 17 1 4 50 8 55 +42
2 Manisa FK 22 16 1 5 63 20 53 +43
3 Sancaktepe Bld 22 13 5 4 37 17 43 +20
4 Hekimoğlu Trabzon 21 12 6 3 35 30 39 +5
5 İnegölspor 22 10 8 4 36 25 34 +11
6 Çorum FK 22 11 10 1 32 30 34 +2
7 Sarıyer 22 9 7 6 28 25 33 +3
8 Pendikspor 22 9 8 5 32 28 32 +4
9 Afjet Afyonspor 22 9 9 4 31 25 31 +6
10 Zonguldak Kömürspor 22 8 7 7 28 28 31 0
11 Tarsus İdman Yurdu 22 9 12 1 30 33 28 -3
12 Kırklarelispor 21 6 7 8 19 26 26 -7
13 Hacettepe Spor 22 8 12 2 28 41 26 -13
14 1922 Konyaspor 22 7 12 3 27 35 24 -8
15 Amed Sportif 22 6 10 6 20 32 24 -12
16 Başkent Akademi FK 21 6 12 3 27 31 21 -4
17 Gümüşhanespor 21 5 13 3 23 39 18 -16
18 Şanlıurfaspor 22 0 21 1 5 78 14 -73
Takım O G M B A Y P AV
1 Artvin Hopaspor 21 11 2 8 35 14 41 +21
2 Serik Belediyespor 21 12 4 5 37 21 41 +16
3 24Erzincanspor 22 11 3 8 32 17 41 +15
4 68 Aksaray Belediyespor 22 11 4 7 34 19 40 +15
5 Buca FK 22 10 6 6 32 28 36 +4
6 Düzcespor 22 9 6 7 24 16 34 +8
7 Karaköprü Belediyespor 22 8 5 9 21 17 33 +4
8 Çatalcaspor 22 7 4 11 31 23 32 +8
9 Silivrispor 22 7 6 9 30 25 30 +5
10 Sultanbeyli Bld. 21 7 6 8 25 20 29 +5
11 Erzin Spor Kulübü 22 5 7 10 23 24 25 -1
12 52 Orduspor FK 21 4 4 13 14 15 25 -1
13 Çankaya FK 22 6 9 7 23 30 25 -7
14 Kızılcabölükspor 21 5 7 9 28 28 24 0
15 Şile Yıldızspor 22 5 8 9 16 19 24 -3
16 Yomraspor 21 5 8 8 22 26 23 -4
17 Tokatspor 22 1 18 3 13 51 6 -38
18 Manisaspor 22 1 18 3 16 63 0 -47
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 14/02/2020 Başakşehir FK vs Beşiktaş
 15/02/2020 Denizlispor vs Kayserispor
 15/02/2020 Konyaspor vs Göztepe
 15/02/2020 MKE Ankaragücü vs Fenerbahçe
 16/02/2020 Alanyaspor vs Gençlerbirliği
 16/02/2020 Trabzonspor vs Sivasspor
 16/02/2020 Galatasaray vs Yeni Malatyaspor
 17/02/2020 Antalyaspor vs Kasımpaşa
 17/02/2020 Gaziantep FK vs Çaykur Rizespor
 17/02/2020 Antalyaspor - Kasımpaşa Kasımpaşa ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Antalyaspor yenilmez
 17/02/2020 Antalyaspor - Kasımpaşa Antalyaspor ligde evindeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Kasımpaşa yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 14/02/2020 Altınordu vs Osmanlıspor FK
 15/02/2020 Hatayspor vs Akhisarspor
 15/02/2020 Boluspor vs Ümraniyespor
 15/02/2020 Menemenspor vs Eskişehirspor
 16/02/2020 Keçiörengücü vs Altay
 16/02/2020 Bursaspor vs Adana Demirspor
 16/02/2020 Fatih Karagümrük vs Giresunspor
 16/02/2020 Balıkesirspor vs İstanbulspor
 17/02/2020 Adanaspor vs BB Erzurumspor
 16/02/2020 Balıkesirspor - İstanbulspor Balıkesirspor ligde evindeki son 6 maçında hiç kazanamadı  İstanbulspor yenilmez
 16/02/2020 Balıkesirspor - İstanbulspor İstanbulspor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kazanamadı  Balıkesirspor yenilmez
 17/02/2020 Adanaspor - BB Erzurumspor BB Erzurumspor ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  BB Erzurumspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 15/02/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Kardemir Karabükspor
 15/02/2020 Kastamonuspor vs Bodrumspor
 15/02/2020 Sivas Belediyespor vs Ankara Demirspor
 15/02/2020 Van Spor vs Ergene Velimeşe
 15/02/2020 Etimesgut Belediyespor vs Uşak Spor
 15/02/2020 Eyüpspor vs Kahramanmaraşspor
 15/02/2020 Sakaryaspor vs Kırşehir Belediyespor
 15/02/2020 Tuzlaspor vs Bandırmaspor
 19/02/2020 Kahramanmaraşspor vs Kastamonuspor
 19/02/2020 Kardemir Karabükspor - Elazığspor Kardemir Karabükspor ligdeki son 15 maçında hiç kazanamadı  Elazığspor yenilmez
 19/02/2020 Bandırmaspor - Kırşehir Belediyespor Bandırmaspor ligde evindeki son 12 maçında hiç kaybetmedi  Bandırmaspor yenilmez
 19/02/2020 Ergene Velimeşe - Eyüpspor Ergene Velimeşe ligde evindeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Ergene Velimeşe yenilmez
 19/02/2020 Bodrumspor - Bayburt Özel İdare Spor Bayburt Özel İdare Spor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Bodrumspor yenilmez
 19/02/2020 Kardemir Karabükspor - Elazığspor Elazığspor ligde deplasmandaki son 8 maçında hiç kazanamadı  Kardemir Karabükspor yenilmez
 19/02/2020 Ankara Demirspor - Etimesgut Belediyespor Ankara Demirspor ligdeki son 11 maçında hiç kaybetmedi  Ankara Demirspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 14/02/2020 Buca FK vs Manisaspor
 14/02/2020 Çankaya FK vs 68 Aksaray Belediyespor
 15/02/2020 Karaköprü Belediyespor vs Yomraspor
 15/02/2020 52 Orduspor FK vs Artvin Hopaspor
 15/02/2020 Düzcespor vs Şile Yıldızspor
 15/02/2020 Erzin Spor vs 24Erzincanspor
 15/02/2020 Serik Belediyespor vs Kızılcabölükspor
 15/02/2020 Silivrispor vs Çatalcaspor
 15/02/2020 Sultanbeyli Bld. vs Tokatspor
 19/02/2020 Artvin Hopaspor - Serik Belediyespor Artvin Hopaspor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Artvin Hopaspor yenilmez
 19/02/2020 Kızılcabölükspor - Karaköprü Belediyespor Karaköprü Belediyespor ligde deplasmandaki son 10 maçında hiç kazanamadı  Kızılcabölükspor yenilmez
 19/02/2020 Sultanbeyli Bld. - Düzcespor Düzcespor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Düzcespor yenilmez
 19/02/2020 68 Aksaray Belediyespor - Erzin Spor Erzin Spor ligde deplasmandaki son 7 maçında hiç kazanamadı  68 Aksaray Belediyespor yenilmez
 19/02/2020 Tokatspor - 52 Orduspor FK Tokatspor ligde evindeki son 11 maçını kaybetti  52 Orduspor FK kazanır
 19/02/2020 Manisaspor - Çankaya FK Çankaya FK ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Manisaspor yenilmez
 19/02/2020 Çatalcaspor - Buca FK Buca FK ligdeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Buca FK yenilmez
HABER ARŞİVİ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI