Gençler arasında sosyalleşme aracı haline gelen nargile, sanıldığı kadar masum mu? SBÜ Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Remzi Sarıkaya, tütün kullanımının kalp ve damar sağlığı üzerindeki gizli tehlikelerini açıklayarak kritik uyarılarda bulundu.
Nargile Sigaradan Daha mı Güvenli?
Toplumda nargilenin sudan geçerek temizlendiği ve sigaraya kıyasla zararsız olduğu yönünde yanlış bir algı bulunuyor. Konuyla ilgili bilimsel gerçekleri paylaşan Doç. Dr. Remzi Sarıkaya, dumanın sudan süzülmesinin zehirli maddeleri yok etmediğini vurguladı.
Nargile dumanı yüksek miktarda nikotin, karbonmonoksit ve ince partiküller içerir. Kömürün yanmasıyla açığa çıkan karbonmonoksit gazı, kanda oksijen taşıma kapasitesini ciddi oranda düşürür. Bu durum, dokuların ve kalbin ihtiyaç duyduğu oksijenden mahrum kalmasına yol açar.
İşte Başhekim Doç. Dr. Remzi Sarıkaya sosyal medya üzerinde yaptığı açıklamada:
- Nargile Her Yerde: Kafede, Evde, Balkonda…
- Peki Kalbimize Ne Yapıyor?
- Son yıllarda toplumumuzda giderek yaygınlaşan, ancak sağlık üzerindeki etkilerini yeterince önemsemediğimiz bir alışkanlık var: Nargile kullanımı. Bir zamanlar belirli mekânlarda tüketilen nargile, bugün özellikle gençler arasında oldukça yaygın bir sosyalleşme aracına dönüşmüş durumda. Nargile kafeleri, aromalı tütünler, arkadaş toplantıları derken artık nargile yalnızca dışarıda tüketilen bir ürün olmaktan çıktı.
- Evlerde, balkonlarda ve teraslarda da giderek daha sık karşımıza çıkıyor. Bu durumun önemli bir halk sağlığı sorunu olarak değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Çünkü nargile kullanımının yaygınlaşmasından daha düşündürücü olan, toplumda hâlâ sigaradan daha az zararlı olduğuna inanılmasıdır.
- Peki, bilimsel veriler ne söylüyor? 807 bin kişiyi kapsayan araştırmanın sonuçları dikkat çekici 2025 yılında yayımlanan, 191 araştırmayı ve 807 binden fazla katılımcıyı kapsayan kapsamlı bir meta-analiz, nargile kullanımının sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin önemli sonuçlar ortaya koydu.
- Nargile kullanan bireylerde koroner arter hastalığı görülme olasılığı 1,56 kat, inme görülme olasılığı 3,1 kat ve kardiyovasküler ölüm riski 1,23 kat daha yüksek bulundu. Elbette bu araştırmaların önemli bir bölümü gözlemsel çalışmalardan oluşuyor. Bu nedenle doğrudan neden sonuç ilişkisi kurmak mümkün değil. Ancak elde edilen bulgular nargilenin kalp ve damar sağlığı açısından ciddi bir risk oluşturabileceğini düşündürüyor.
- Tek bir nargile seansı bile kalbi etkiliyor Amerikan Kalp Derneğinin 2019 yılında Circulation dergisinde yayımladığı bilimsel bildiride, kısa süreli nargile kullanımının bile kalp hızını ve kan basıncını artırabildiği gösterildi. Yalnızca 15–30 dakikalık kullanım sonrasında kalp hızında dakikada 6–13 atım, sistolik kan basıncında ise 3–16 mmHg artışlar bildirildi.
- Üstelik nargile dumanının sudan geçmesi, zararlı maddelerin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Nargile dumanı nikotin, karbonmonoksit, ince partiküller ve çeşitli toksik maddeler içeriyor. Özellikle kömürün yanmasıyla oluşan karbonmonoksit, kanın oksijen taşıma kapasitesini azaltabiliyor. Yani bir taraftan kalbimizin oksijen ihtiyacı artarken diğer taraftan kalbe ulaşan oksijen miktarı azalabiliyor. Evde nargile kullanımı aileyi de etkiliyor Özellikle üzerinde durmamız gereken konulardan biri de ev ortamında nargile kullanımı.
- Çünkü kapalı ortamlarda nargile dumanına yalnızca kullanan kişi değil, aynı ortamda bulunan diğer insanlar da maruz kalıyor. Çocuklar, yaşlılar, gebeler ve kalp hastaları açısından bu durum daha da önemli. Nargile kullanımını bireysel bir tercih olarak değerlendirebiliriz. Ancak ortaya çıkan dumanın başkalarının sağlığını da etkilediğini unutmamalıyız.
- Genç olmak kalp hastalığından korumuyor Genç yaşta olmak, bugün herhangi bir şikâyetimizin bulunmaması veya düzenli spor yapmak, tütünün zararlarını ortadan kaldırmıyor. Ateroskleroz yıllar içerisinde gelişen, çoğu zaman sessiz ilerleyen bir hastalık.
- Bugün önemsemediğimiz alışkanlıklar, gelecekte ciddi sağlık sorunlarıyla karşımıza çıkabilir. Son söz Günümüzde kalp damarlarını açmak için son derece gelişmiş teknolojiler kullanıyoruz. Kompleks anjiyoplastiler yapıyor, stentler yerleştiriyor ve hayat kurtaran tedaviler uyguluyoruz. Ancak bir kardiyolog olarak şunu özellikle vurgulamak istiyorum:
- Bir insanın kalp krizi geçirmesini önlemek, geçirdiği kalp krizini tedavi etmek kadar değerlidir. Bu nedenle nargile kullanımının özellikle gençler arasında normalleşmesini, kafelerden evlere kadar yayılmasını ve zararsız bir alışkanlık gibi sunulmasını önemsemeliyiz. Çünkü nargile dumanı sudan geçiyor olabilir ama zararlı maddeleri kan dolaşımımıza, oradan da kalbimize ulaşıyor. Unutmayalım: Kalbimiz için güvenli bir tütün dumanı yoktur." dedi.
