Van Esnafından Kırmızı Et ve KDV İsyanı: Kepenkler Kapanıyor!
Van Lokantacılar, Fırıncılar, Tatlıcılar, Pastaneciler ve Kasaplar Odası, hızla yükselen kırmızı et fiyatları ve sektörün belini büken vergi yüküne karşı sesini yükseltti. 3,5 milyona yakın küçükbaş hayvan varlığına sahip kentte esnafın dışarıdan et temin etmek zorunda kalması ve lokantacılardaki yüzde 9'luk KDV makası sektörü durma noktasına getirdi.
Van Lokantacılar, Fırıncılar, Tatlıcılar, Pastaneciler ve Kasaplar Odası Başkanı Sabri Işık, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, Türkiye'nin hayvancılık merkezlerinden biri olan Van'da, kırmızı et fiyatlarındaki önlenemez artış hem üreticiyi hem de esnafı çıkmaza soktu. Van Lokantacılar, Fırıncılar, Tatlıcılar, Pastaneciler ve Kasaplar Odası tarafından yapılan kapsamlı açıklamada, sorunun sadece etin pahalılığı olmadığı, yanlış politikalar yüzünden yerli üretimin ve esnafın yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığı vurgulandı.
3,5 MİLYON HAYVAN VAR AMA VAN DIŞARIDAN ET ALIYOR
2025 yılı resmi verilerine göre 3 milyon 94 bin koyun ve 370 binin üzerinde keçiye ev sahipliği yapan Van, küçükbaş hayvancılıkta ülkenin lokomotifi konumunda. Ancak oda yönetimi, bu devasa potansiyele rağmen Vanlı kasapların başka illerden veya ithal kaynaklardan et getirmek zorunda kalmasını sert sözlerle eleştirdi.

İŞTE YAPILAN YAZILI AÇIKLAMANIN TAMAMI:
Van Lokantacılar, Fırıncılar, Tatlıcılar, Pastaneciler ve Kasaplar Odası Başkanı Sabri Işık,
" Van Lokantacılar, Fırıncılar, Tatlıcılar, Pastaneciler ve Kasaplar Odası olarak bugün burada yalnızca kasap esnafımızın değil, hayvancılıkla uğraşan üreticilerimizin, yeme içme sektöründe faaliyet gösteren işletmelerimizin ve en önemlisi vatandaşlarımızın ortak sorununu dile getirmek için bir araya gelmiş bulunuyoruz.
Konumuz, her geçen gün artan kırmızı et fiyatları, hayvancılığımızın içinde bulunduğu sorunlar, üretimden uzaklaşan küçük üreticiler ve vatandaşlarımızın temel gıda ürünlerinden biri olan ete ulaşmakta yaşadığı güçlüklerdir.
Bizim meselemiz yalnızca etin pahalı olması değildir. Bizim meselemiz, bu ülkenin sahip olduğu hayvancılık potansiyeline rağmen neden kendi kendine yeten, üretim yapan ve vatandaşına uygun fiyatla et sunabilen bir ülke olamadığıdır.
1. HAYVANCILIKTA GÜÇLÜ BİR ÜLKEYKEN NEDEN İTHALATA İHTİYAÇ DUYUYORUZ?
Türkiye, coğrafi yapısı, meraları, iklim koşulları ve hayvancılık kültürüyle büyükbaş ve küçükbaş hayvancılıkta önemli bir üretim potansiyeline sahiptir.
Ancak bugün geldiğimiz noktada kırmızı et arzını desteklemek amacıyla sürekli ithalat politikalarına başvurulmaktadır.
Et ve Süt Kurumu üzerinden yurt dışından besilik ve kesimlik hayvan temin edilmesi, ülkemizdeki üretim açığının ve arz sorunlarının önemli göstergelerinden biridir.
Burada şu soruyu sormak istiyoruz:
Hayvancılığa elverişli meralarımız, üretim yapabilecek çiftçilerimiz ve binlerce yıllık hayvancılık kültürümüz varken neden dışarıdan hayvan ve et getirmek zorunda kalıyoruz?

İthalat, kısa vadede piyasadaki arzı destekleyebilir. Ancak kalıcı çözüm değildir. Kalıcı çözüm; yerli üreticinin desteklenmesi, hayvan varlığının güçlendirilmesi ve üretim maliyetlerinin düşürülmesidir.
Üreticiyi desteklemeden, yem fiyatlarını kontrol altına almadan, meraları korumadan ve gençleri hayvancılığa kazandırmadan ithalata dayalı bir sistemle et fiyatlarını kalıcı olarak düşürmek mümkün değildir.
2. VAN GİBİ HAYVANCILIK POTANSİYELİ YÜKSEK BİR İL NEDEN DIŞARIDAN ET TEMİN EDİYOR?
Van, Türkiye'nin küçükbaş hayvancılık açısından en önemli merkezlerinden biridir. İlimiz; geniş mera alanları, yaylaları, koyun ve keçi yetiştiriciliğine elverişli coğrafyası ve köklü hayvancılık kültürüyle ülkemizin hayvancılık merkezlerinden biri olabilecek kapasiteye sahiptir. 2025 yılı verilerine göre Van'da yaklaşık 3 milyon 94 bin koyun ve 370 binin üzerinde keçi bulunmaktadır. Böylesine büyük bir hayvan varlığına sahip bir şehirde, yerel et arzının yeterince güçlü olmaması ve kasap esnafımızın başka illerden veya dış kaynaklardan et temin etmek zorunda kalması ciddi şekilde sorgulanmalıdır.
Van'ın hayvancılık potansiyeli neden yeterince değerlendirilemiyor?
- Üreticinin yem ve bakım maliyetleri neden düşürülemiyor?
- Küçükbaş hayvan yetiştiriciliğine neden daha güçlü destek verilmiyor?
- Hayvan pazarları, kesimhaneler, soğuk hava depoları ve et işleme tesisleri neden yeterli seviyeye getirilemiyor?
- Üreticiden tüketiciye uzanan tedarik zinciri neden kısaltılamıyor?
- Van'da üretilen hayvanların ekonomik değerinin ilimizde kalması için neden gerekli yatırımlar yapılmıyor?
Van'da hayvancılığın geliştirilmesi yalnızca kasaplarımızın değil; üreticimizin, nakliyecimizin, lokantacımızın ve vatandaşımızın da kazançlı çıkacağı bir ekonomik modeldir.
Van'ın meraları üretim için, üreticisi destek için, esnafı uygun maliyetle et temin etmek için beklemektedir.
3. İTHAL ET KAÇ LİRAYA ALINIYOR, VATANDAŞA KAÇ LİRAYA SATILIYOR?
Kamuoyunun en çok merak ettiği konulardan biri de ithal etin ülkeye hangi maliyetle getirildiği ve tüketiciye hangi fiyatlarla ulaştırıldığıdır.
2026 yılının ocak ayında kamuoyuna yansıyan Et ve Süt Kurumu ile bir restoran zinciri arasındaki protokolde, Güney Amerika'dan temin edilen kesimlik sığır karkas etinin kilogramının KDV dâhil 510 TL'den verildiği; bu etle hazırlanacak ürünlerde kıymanın 750 TL, kuşbaşının ise 850 TL'den satılmasının taahhüt edildiği açıklanmıştır.
Bu örnek, ithal etin tedarik fiyatı ile tüketiciye sunulan ürün fiyatı arasındaki farkın kamuoyu tarafından şeffaf biçimde incelenmesi gerektiğini göstermektedir.
Elbette karkas et fiyatı ile kıyma veya kuşbaşı fiyatı birebir aynı maliyet kalemi değildir. Kemik, fire, parçalama, işçilik, nakliye, vergi ve işletme giderleri de hesaba katılmalıdır.
Ancak burada asıl sorumuz şudur:
İthal et hangi maliyet kalemleriyle ülkeye getiriliyor? Hangi kurum veya işletmelere, hangi fiyatlarla dağıtılıyor? Kasap esnafımız bu ete hangi koşullarda ulaşabiliyor? Küçük esnaf ile büyük işletmeler arasında fiyat ve tedarik bakımından eşitlik sağlanıyor mu?
İthalat yapılıyorsa bunun avantajı neden üreticiye, kasaba ve vatandaşa aynı ölçüde yansımıyor?
İthal etin alım fiyatından son tüketiciye ulaşana kadar geçtiği bütün aşamalar şeffaf olmalıdır.
Kasap esnafımızın da Et ve Süt Kurumu üzerinden adil, erişilebilir ve sürdürülebilir koşullarda et temin edebilmesi sağlanmalıdır.
4. ET FİYATLARINDAKİ ARTIŞ KASAPTAN LOKANTACIYA, LOKANTACIDAN VATANDAŞA YANSIYOR
Sektörümüzün yaşadığı ekonomik sıkıntılar yalnızca et fiyatlarındaki artışla sınırlı değildir. Vergi sistemindeki KDV farklılığı da lokantacı esnafımızın omuzlarına ciddi bir mali yük bindirmektedir.
Lokantacı esnafımızın et alışlarında karşılaştığı KDV oranı yüzde 1 iken, sunduğu yemek ve hizmetlerin satışında uygulanan KDV oranı yüzde 10'dur.
Alışta yüzde 1, satışta yüzde 10 olan bu oran farkı, aradaki 9 puanlık KDV yükünün işletmelerimizin üzerinde ciddi bir finansman ve vergi yükü oluşturmasına neden olmaktadır.
Zaten yüksek et fiyatları, personel giderleri, kira, elektrik, doğalgaz ve diğer işletme maliyetleriyle mücadele eden lokantacı esnafımız, bir de KDV oranları arasındaki bu fark nedeniyle zor durumda kalmaktadır.
Bizler vergi ödemekten kaçmıyoruz. Ancak üretim ve hizmet sektöründe faaliyet gösteren küçük esnafın sürdürülebilirliğini zorlaştıran bu uygulamanın yeniden değerlendirilmesini istiyoruz.
Talebimiz; lokantacı esnafımızın girdi KDV'si ile satış KDV'si arasındaki farkın yarattığı yükün hafifletilmesi, sektörün gerçek maliyetleri dikkate alınarak adil bir KDV düzenlemesi yapılmasıdır.
Esnafımızın emeği vergi yükleri altında ezilmemeli, işletmelerimiz üretmeye ve istihdam sağlamaya devam edebilmelidir.
Et fiyatlarındaki yükseliş yalnızca kasaplarımızı ilgilendiren bir sorun değildir.
Kasap esnafımız eti yüksek maliyetle temin etmekte, işletme giderlerini karşılamakta ve satış fiyatlarını vatandaşın alım gücünü düşünerek belirlemeye çalışmaktadır.
Ancak maliyetler sürekli yükseldiğinde esnafımızın kâr marjı daralmakta, satışları düşmekte ve işletmeler ekonomik açıdan ayakta kalmakta zorlanmaktadır.
Aynı sorun lokantacı esnafımız için de geçerlidir.
Et, lokantacılık sektörünün en önemli girdilerinden biridir. Et fiyatlarının yükselmesiyle birlikte yemek maliyetleri artmakta; kira, personel, elektrik, doğalgaz, su ve diğer işletme giderleri de bu yükün üzerine eklenmektedir.
Lokantacı esnafımız iki seçenek arasında kalmaktadır:
Bir tarafta artan maliyetler, diğer tarafta fiyat artışlarını karşılayamayan vatandaşlarımız.
Esnafımız fiyatları artırdığında müşteri kaybetmekte, fiyatları artırmadığında ise zarar etmektedir.
Sonuç olarak işletmelerin iş hacmi daralmakta, bazı işletmeler faaliyetlerini küçültmekte, bazıları ise kepenk kapatma noktasına gelmektedir.
Buradan açıkça ifade ediyoruz:
Et pahalıysa kasap satamıyor, lokantacı menüsünü sürdüremiyor, vatandaş ise sofrasına et koyamıyor.
Bu zincirin sonunda kaybeden yalnızca esnaf değil, toplumun tamamıdır.
5. KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIĞIN KORUNMASI VAN İÇİN HAYATİ ÖNEM TAŞIMAKTADIR
Van'ın en önemli ekonomik değerlerinden biri küçükbaş hayvancılıktır.
Ancak küçük üreticilerimiz artan yem, saman, işçilik, veterinerlik, ilaç, nakliye ve bakım giderleri nedeniyle ciddi sıkıntılar yaşamaktadır.
Gençlerimiz hayvancılıktan uzaklaşmakta, küçük aile işletmeleri üretimi sürdürmekte zorlanmaktadır.
Burada önemli bir ayrımı da ortaya koymak istiyoruz: Hayvan sayısının artması, et üretiminin ve üreticinin kazancının da mutlaka arttığı anlamına gelmemektedir.
TÜİK'in 2025 yılı verilerine göre Türkiye'nin toplam kırmızı et üretimi bir önceki yıla kıyasla yüzde 10,5 azalarak 1 milyon 885 bin 130 tona gerilemiştir. Koyun eti üretiminde de yüzde 8,1 düşüş yaşanmıştır.
Bu tablo bize hayvan varlığının yanında verimliliğin, üretim ekonomisinin ve sürdürülebilir yetiştiriciliğin de güçlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Van'da küçükbaş hayvancılığı korumak, yalnızca bir sektörün korunması değildir. Aynı zamanda kırsal yaşamın, istihdamın, geleneksel üretimin ve bölgesel kalkınmanın korunmasıdır.
6. HAYVANCILIĞA YATIRIM YAPMADAN ET FİYATLARINI DÜŞÜREMEYİZ
Ülkemizde hayvancılık politikaları günü kurtaran ithalat uygulamalarına değil, uzun vadeli üretim planlamasına dayanmalıdır.
Bunun için;
- Meralarımız korunmalı ve verimli kullanılmalıdır.
- Yem üretimi artırılmalı, yem maliyetleri düşürülmelidir.
- Küçük ve orta ölçekli hayvancılık işletmeleri desteklenmelidir.
- Damızlık hayvan yetiştiriciliği teşvik edilmelidir.
- Küçükbaş hayvancılığa özel, bölgesel destek programları uygulanmalıdır.
- Gençlerin hayvancılığa yönelmesi için faizsiz veya düşük faizli uzun vadeli krediler sağlanmalıdır.
- Hayvan hastalıklarıyla mücadele, veterinerlik ve aşılama hizmetleri güçlendirilmelidir.
- Van başta olmak üzere hayvancılık potansiyeli yüksek illerde modern kesimhaneler, soğuk hava depoları ve et işleme tesisleri kurulmalıdır.
- Üretici ile kasap arasındaki aracı sayısı azaltılmalı, doğrudan tedarik kanalları geliştirilmelidir.
Biz ithalata karşı olmakla birlikte, zorunlu durumlarda ithalatın kontrollü ve şeffaf yapılmasına karşı değiliz. Ancak ithalat yerli üreticinin yerine geçen kalıcı bir politika hâline gelmemelidir.
Biz ithalatla günü kurtarmak değil, yerli üretimle geleceği kurtarmak istiyoruz.
7. COP31, İKLİM POLİTİKALARI VE HAYVANCILIĞIN GELECEĞİ
Ülkemizin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilen COP31 İklim Zirvesi kapsamında tarım, gıda güvenliği, metan emisyonları ve sürdürülebilir gıda sistemleri önemli başlıklar arasında yer almaktadır.
İklim değişikliğiyle mücadele elbette önemlidir. Doğayı, meralarımızı, su kaynaklarımızı ve gelecek nesillerimizi korumak hepimizin sorumluluğudur.
Ancak iklim politikaları uygulanırken hayvancılıkla geçimini sağlayan milyonlarca insanın ekonomik geleceği ve toplumların gıda güvenliği göz ardı edilmemelidir.
Hayvancılığın metan emisyonları açısından değerlendirilmesi, geleneksel hayvancılığın ortadan kaldırılması veya üreticinin üretimden uzaklaştırılması anlamına gelmemelidir.
Bizim kaygımız, çevreyi koruma adı altında küçük üreticinin daha ağır maliyetlerle karşı karşıya bırakılması, meraya dayalı geleneksel hayvancılığın zayıflatılması ve yerli üretimin rekabet gücünü kaybetmesidir.
COP31 kapsamında ortaya konulacak politikaların şu ilkeler üzerine kurulmasını istiyoruz:
- Hayvancılık yapan küçük üreticiler ekonomik açıdan korunmalıdır.
- Metan emisyonlarını azaltmaya yönelik uygulamalar üreticiyi cezalandırmak yerine teknoloji, finansman ve verimlilik desteğiyle hayata geçirilmelidir.
- Mera hayvancılığı ve doğal üretim yöntemleri desteklenmelidir.
- Hayvansal protein üretimi ve gıda güvenliği korunmalıdır.
- İklim politikaları kırsal kalkınmayı ve yerli üretimi zayıflatmamalıdır.
Çevreyi korurken üreticiyi kaybetmemeliyiz. İklimi korurken hayvancılığı yok saymamalıyız.
8. YAPAY ET TARTIŞMALARI VE DOĞAL ÜRETİMİN KORUNMASI
Son yıllarda dünyada hücre kültürü yoluyla üretilen yapay et teknolojileri gündeme gelmektedir.
Teknolojik gelişmeleri takip etmek başka, binlerce yıllık hayvancılık kültürümüzü ve doğal üretimimizi ikinci plana itmek başkadır.
Bizim önceliğimiz; meralarda yetişen hayvanlarımız, alın teriyle üretim yapan çiftçilerimiz, doğal hayvancılık ve güvenilir gıda olmalıdır.
Yapay et teknolojilerinin gelecekteki ekonomik, çevresel ve sağlık etkileri bilimsel olarak değerlendirilmelidir. Tüketicinin bilgilendirilmesi, ürünlerin açık biçimde etiketlenmesi ve tercih hakkının korunması gerekmektedir.
Türkiye'nin doğal hayvancılık potansiyeli yeterince değerlendirilmeden, yerli üreticinin sorunları çözülmeden alternatif üretim modellerinin geleneksel hayvancılığın yerine geçirilmesine yönelik hiçbir yaklaşımı doğru bulmuyoruz.
Tarım ve Orman Bakanlığının 21 Mayıs 2026 tarihli açıklamasında Türkiye'de yapay et üretimi ve tüketiminin söz konusu olmadığı belirtilmiştir.
Biz de bu çerçevede doğal hayvancılığın, yerli üretimin ve tüketici güveninin korunmasını istiyoruz.
9. YETKİLİ KURUMLARA VE SİYASİ İRADEYE ÇAĞRIMIZDIR
Van Lokantacılar, Fırıncılar, Tatlıcılar, Pastaneciler ve Kasaplar Odası olarak ilgili bakanlıklara, yerel yönetimlere, milletvekillerimize, kamu kurumlarına ve bütün yetkililere sesleniyoruz:
Van'ın hayvancılık potansiyelini kâğıt üzerinde bırakmayın.
Üreticimizin sesini duyun. Kasap esnafımızın maliyetlerini görün. Lokantacımızın yaşadığı ekonomik sıkıntıları dikkate alın. Vatandaşımızın sofrasındaki etin her geçen gün daha da zor ulaşılır hâle geldiğini göz ardı etmeyin.
Taleplerimiz açıktır:
- Van'da küçükbaş hayvancılığı geliştirecek özel bir üretim ve destekleme programı hazırlanmalıdır.
- Küçük üreticinin yem, veterinerlik, bakım ve işletme maliyetleri için ilave destek sağlanmalıdır.
- Van'da modern hayvan pazarları, kesimhaneler, soğuk hava depoları ve et işleme tesisleri yatırımları hızlandırılmalıdır.
- Et ve Süt Kurumunun ithal et tedarik ve dağıtım fiyatları kamuoyuna şeffaf biçimde açıklanmalıdır.
- Küçük kasap işletmelerinin de ithal ete adil ve erişilebilir koşullarda ulaşması sağlanmalıdır.
- Üretici, kasap ve tüketici arasındaki gereksiz aracılık maliyetleri azaltılmalıdır.
- Yerli üretimi artıracak uzun vadeli hayvancılık projeleri hayata geçirilmelidir.
- Hayvancılıkla uğraşan gençlere ve aile işletmelerine özel finansman ve teşvikler verilmelidir.
- İklim politikaları hazırlanırken yerli hayvancılık, mera üretimi ve kırsal kalkınma güvence altına alınmalıdır.
- Et fiyatlarının oluşumunda üreticiden tüketiciye kadar bütün maliyet ve kâr aşamaları denetlenebilir ve şeffaf olmalıdır.
SON SÖZÜMÜZ: ÜRETEN VAN, GÜÇLÜ TÜRKİYE!
Bizler esnafımızın hakkını savunurken aynı zamanda üreticimizin, çiftçimizin ve vatandaşımızın hakkını savunuyoruz.
Van'ın meraları boş kalmasın, üreticimiz hayvanını satmak zorunda kalmasın, kasaplarımız kepenk kapatmasın, lokantacılarımız iş yapamaz hâle gelmesin, vatandaşlarımız sofralarına et koyabilsin istiyoruz.
Bu mesele siyasi bir mesele değil, ekonomik ve toplumsal bir meseledir. Bu mesele üretim, istihdam ve gıda güvenliği meselesidir.
Anayasa'mızın 45. maddesinde devlete tarım ve hayvancılıkla uğraşanların işletme ve üretim araçlarının korunması ve gerekli tedbirlerin alınması görevi verilmiştir. 173. maddesinde ise esnaf ve sanatkârların korunması ve desteklenmesi hüküm altına alınmıştır.
Bizler bu anayasal sorumluluğun gereğinin yerine getirilmesini bekliyoruz.
Unutulmamalıdır ki; üretmeyen bir ülke, tükettiği ürünün fiyatını da geleceğini de başkalarının insafına bırakır.
Van hayvancılık yapabilecek güçtedir. Türkiye kendi üreticisine sahip çıkabilecek imkânlara sahiptir.
İhtiyacımız olan şey; doğru planlama, kararlı destek, adil piyasa ve üreticiyi merkeze alan politikalardır.
Bizler Van Lokantacılar, Fırıncılar, Tatlıcılar, Pastaneciler ve Kasaplar Odası olarak üreticimizin, esnafımızın ve vatandaşımızın sesi olmaya devam edeceğiz.
ÜRETİCİYİ KORU, HAYVANCILIĞI YAŞAT!
İTHALATA DEĞİL, YERLİ ÜRETİME YATIRIM YAP!
VAN'IN MERALARINI, TÜRKİYE'NİN HAYVANCILIĞINI KORU!”


