Bugun...

Hemovijilans nedir?

Eğitime Prof. Dr. Cengiz DEMİR, Uzm. Dr. Nigar ERTUĞRUL ÖRÜÇ, Uzm. Dr. Soner YILMAZ, Dr. Ülkü KODALOĞLU TEMUR, Uzm. Dr. Mustafa ve Nuri GÜNÇIKAN eğitimci olarak katıldı.

 Tarih: 28-04-2018 00:46:38

Hemovijilans nedir?

Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü kan, Organ, Doku Nakli Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından organize edilen  Ulusal Hemovijilans rehberi kapsamında İl Müdürlüğümüz tarafından Van Güney Doğu Bölgesi olan Ağrı, Bitlis, Hakkari, Iğdır ve Muş  illerinde görevli Hemovijans Birimi çalışanlarına Hemovijilans Eğitimi verildi.

 

 

Eğitimde Heovijilans Sisteminin ülkemizde ve dünyada kullanılan yeni sistemler arasında olduğu anlatıldı. Hemovijilans Sisteminin kan ve kan ürünlerinin kullanılması sürecinde oluşan tüm durumların takip edilmesi manasına geldiği belirtildi. Ayrıca 5624 Sayılı Kan ve Kan Ürünleri Kanunu hakkında bilgilendirme yapıldı.

 

Hemovijilans sisteminin Dünyada ilk Fransa’da kullanılmaya başlandığını ve bu sistemin halen en iyi kullanan ülkenin İngiltere olduğu vurgulanarak, ülkemizde ise henüz istenilen seviyede uygulanamadığı ifade edilmiştir. Hemovijilans alanında verilecek olan eğitimlerle hekimlerimizin gayreti ile daha iyi seviyelere ulaşılacağına olan inancın tam olduğu belirtildi.

 

Eğitimde açılış konuşmasını yapan Van İl Sağlık Müdürlüğü Acil Sağlık Hizmetleri Başkanı Uzm. Dr. Ali GÜR hemovijilans konusunun önemine değinerek, konuyla ilgili olarak ilimde yapılan çalışmaları anlattı. Dr. Ali GÜR konuda ilimize teşrif eden eğitimcilere teşekkür ederek tüm katılımcılara başarılar diledi.

 

Hemovijilans nedir?

, 25 yıldır dünya da konuşulan bir kavram olmasına rağmen fırından yeni çıkmış bir hemovijilans rehberine  sahip olan bizler için ne, nasıl, neden, niçin, ne zaman ve kim sorularını sorduğumuz, kimi zaman okuyarak, kimi zaman deneyimleyerek öğrendiğimiz bir kavram.  Bu yazımda çoğu zaman telaffuz etmekte zorlandığım hemovijilansı okuduğum, öğrendiğim ve işimde uyguladığım kadarıyla paylaşmaya çalışacağım.

 

“Haema”eski yunanca da kan, “vigilans” latince de   devamlı uyanık halde olma, tetikte olma anlamına gelmektedir.  1980 ile yıllarda kan transfüzyonuna bağlı olarak enfeksiyonöz ajanların bulaşmasına bağlı olarak kan ve kan ürünlerinin izlenmesi gerektiği  tespit edilerek ilk olarak 1991 yılında Fransa’da hemovijilans terimi kullanılmaya başlandı. Yine 1991 yılında kan transfüzyon komiteleri kurularak, 1994 yılında hemovijilans ağı oluşturuldu. Ülkemizde “Uyum sağlayacak AB mevzuatı” doğrultusunda çalışmalar başlatılarak 2013 yılında Ulusal Hemovijilans Rehberi oluşturulmuş olup 2016 yılında yayınlanmıştır. Bir çok hastane tarafından rehber doğrultusunda düzenlemeler ve yenilikler yapılmaktadır.

Hemovijilans, Dünya Sağlık Örğütü’nün yaptığı tanıma göre kanın toplanmasından başlayarak alıcıya verilmesinden sonra takibini de içeren tüm transfüzyon zincirini kapsayan, kan ürünlerinin kullanılmasından kaynaklanan her türlü istenmeyen ve beklenmeyen etkilerin toplanması ve değerlendirilmesinden, bu olayların oluşmasının ve tekrarlanmasının önlenmesini içeren bir dizi sürveyans işlemidir.

Hemovijilans kavramında esas olan transfüzyon zincirinde tüm aşamaların izlenmesi ve oluşabilecek etkilerin kayıt altına alınmasıdır.

Tam anlamıyla 5N1K sorularını sorduğunuz ve bana göre dedektiflik yaptığımız,  en ince detaya kadar sorgulamamız gereken bir süreç. Çünkü kanın alınmasından, hazırlanmasına, transportundan hastaya uygulanmasına kadar geçen süreç de biz sağlık personellerinin hata yapma lüksü yok.

 

Yapılan araştırmalarda akut hemolitik transfüzyon reaksiyonlarının nedenlerine bakıldığında  % 80’i yanlış kan transfüzyonuna bağlı olarak gelişmektedir.

 

-Bu ne anlamına geliyor?

Yanlış hastaya yanlış kan takılması.

Neden peki yanlış kan takılmış olabilir?

Transfüzyon öncesi örneklerin yanlış barkodlanması, yanlış hasta için gönderilen istek formu, doktor tarafından yanlış order edilmesi, yatak başı son kontrollerin yapılmaması, kan bankasından yanlış kan gönderilmesi gibi bir çok nedene bağlı olabilir.

Hemovigilance Report 2010’da ana hata yerleri;

  • Doğru hasta tanımlama ve transfüzyon öncesi örneklerin doğru etiketlenmesi
  • Kan komponentlerinin klinik kullanımının doğru kararı
  • Yatak başı son kontrollerin doğru yapılması, doğru hastaya doğru kanın transfüzyonu olarak belirlenmiştir.

Hatalar kötü değil.Onları düzeltmemek bile kötü değil. Kötü olan, onları gizlemektir. (Bertolt Brecht)

Hemovijilansın temel amaçları;

  • Kan bağışı veya transfüzyonla ilgili istenmeyen olay ve reaksiyonlar hakkında güvenilir bilgiye ulaşmak
  • Kan bağışı ve transfüzyon sürecindeki hatalı uygulamalar ile istenmeyen olay ve reaksiyonların tekrarının engellenmesi için gereken düzeltici faaliyetlerde bulunmak
  • Hastane ve kan hizmet birimlerini, istenmeyen olay ve reaksiyonların birçok kişiyi etkileyebileceği konusunda uyarmak

Tüm bu bilgilere ulaşabilmemiz, güvenli kan elde edebilmemiz ve güvenli transfüzyon gerçekleştirebilmemiz için tüm süreçleri kayıt altına almamız gerekmektedir.

Unutmayalım ki.. Yazılmayan yapılmamıştır.

 

  Editör: vandahaber
  Kaynak: editör

  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER SAĞLIK Haberleri
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
  HAVA DURUMU
  HABER ARŞİVİ
  ANKET Tüm Anketler
Van Belediye Başkanları Kimler Olsun?
  NAMAZ VAKİTLERİ
Bumerang - Yazarkafe
Bumerang - Yazarkafe
nöbetçi eczaneler
  HABER ARA
YUKARI YUKARI